The Blog

Operasyonel hedefler (KPIs)
Temmuz 23rd, 2012-İnsan Kaynakları, -Yalın Altı Sigma, Yalın YönetimLütfi Apilioğulları 1 Comments

Hedef nedir kelimesi oldukça tartışılır. Başarılı olup olmadığımızı nasıl ölçeceğiz ya da gerçekten doğru kriterlerimi takip ediyoruz ?

Hedef eğer sizi uykusuz bırakıyor ve onu yakalamanız için gerçekten sizi rahatsız ediyorsa anlamlıdır. Newton çalışmaları esnasında yorulunca  sandelye üzerinde elinde demir bir gülle ile uyurmus. Demir gülle elinden  düştüğünde yeniden kalkar ve çalışmalarına kaldığı yerden devam edermiş. Başarılı ya da farklı olabilmek için Newton’un yaptı gibi yapamasak da zamanı en verimli şekilde değerlendirmeli ve belki de başkalarının uyku ya da eğlence zamanlarında hedefimize ulaşmak için çabalamalıyız.

Zaman yönetimi ya da zamanın etkin kullanımı konusu bir çoğumuz için promlemdir. Hep yeterince zamamımız olmadığından , işleri bir türlü yetiştiremediğimizden yakınırız. Aslında zaman hep vardır ancak bizler bunun farkında değiliz.

Sadece aptallar sekiz saat uyur diye bir kitap okumuştum. (Erdal Demirkıran). Gerçekten nefis bir kitap ve sekiz saat uykunun ya da bize öğretilenlerin ne denli düşünülmeden kabul edilmiş kalıplar olduğunu gösteriyor. Günde en az sekiz saat uyunur ve mesai sekizde başlar beşte biter şeklinde. Öğrenim ve gelişimimizi hep bu aralığa sıkıştırmaya çalıştık. Oysa bir başkası daha erken kalktı ve yine daha geç yattı, ve dünyayı değiştirdi ya da hedeflerine biraz daha yaklaştı.

Düşünürmüsünüz lütfen , günde ortalama sekiz saat uyuyan bir kişinin ; hayatının 33% ü uykuda geçiyor. Ortalama 75 yıl yaşayan bir kişinin 25 yılı uyuyarak geçiyor bir başka ifade ile. Oysa beş yada altı saat uyku gerçekte yeterli gelebiliyor. Yani daha az uyuyarak ; yaşamak ve hedeflerinize ulaşmak için 25 yıl yerine 18 yılı uykuda geçirebilirsiniz. Bu tabi size kalmış.

Şimdi tekrar hedeflerimize geri dönelim. Üretim sektöründe bizi başarılı ya da başarısız olarak tanımlayan göstergeler ya da karnemiz de neler olmalıdır.

Üretim sektöründe hedefelerimizi en genel anlamı ile sekiz ana başlık altında takip ediyoruz.

[SQDP- ME – M ] &  F  olarak tanımlıyor ve ölçüyoruz.

1-      Safety  : Çalışanlarımızın ve müşterilerimizin güvenliği her daim bizim için birinci öncelik olmalıdır. İş kazası sebebi ile yaşanan iş gücü kayıpları, ürün emniyetiziği  kaynaklı müşteri problemleri gibi paremetreler her şeyin başında gelir. Kaliteden daha öncelikli bir konu varsa o’da içci sağlığı ve güvenliği konusudur.

  1. İş kazası sayısı
  2. İş kazası nedeni ile iş görülemeyen gün sayısı.
  3. Müşteri memmuniyet indeksi.

2-      Quality   : Müşteri – proses ve tedarikçi tarafında yaşanan tüm kalite ile ilgili probler. Ürün iadeleri, iç proses fire oranları, re-work çalışmaları, tedarikçi performans değerlendirmeleri gibi paremetreler mutlak suretle sıkı takip altına alınmalıdır.

  1. Müşteriden alınan iade oranı (RMA)
  2. Müşteriden gelen şikayet sayısı ve alınan karşı önlemler. (RCA)
  3. İç proses fire oranı (PPM)
  4. İç proses re-work oranı (Yield)
  5. İç proses değişkenlik oranı. (Cp/Cpk)
  6. Kalitesizlik maliyeti.(CoPQ)
  7. Tedarikçiden alınan ürünlerin iade oranı. (PPM)

3-      Delivery : Müşterilerin istedikleri ürünleri, istedikleri kombinasyonlarda ve yine istedikleri zamanda alıp almadıklarının ölçümlenmesidir. Zamanında teslimat oranları, ilk seferde 100% istenilen kombinasyonu gönderme başarısı gibi paremetreler.

  1. Zamanında teslimat oranı. (Zamanında gönderilen / zamanında gönderilmesi gereken)
  2. Karşılama oranı. (Fill rate : Gönderilen Sipariş adedi/ İstenilen Sipariş adedi)
  3. Lead Time. (LT = Gönderim tarihi – Sipariş tarihi)
  4. Backorder duration. ( Bekleyen siparişlerin gün karşılığı)

4-      Performans : Üretim ya da operasyonel yetkinliğimizin ne derece başarılı olduğunu takip etmemize yarayan göstergelerdir. Direkt işçilik verimliliği, üretim zamanı(lead time), OEE gibi paremetrelerdir.

  1. Direct efficiency.( Üretilen ürün adam saat / kullanılan adam saat)
  2. Üretim süresi. (Production lead time : Stoğa giriş zamanı – üretim plan tarihi)
  3. OEE. ( Overall equipment efficiency = Quality x Performance x Availability)
  4. MTBF , MTTT ( iki arıza arası geçen zaman , ortalama arıza çözme süresi)
  5. C/O duration. (Ürün dönüş zamanı)
  6. Stok devir hızı.  (RM ; WIP; FG) ( Turn = Yıllık satınalımam malzeme / stok malzeme bedeli)
  7. E&O. ( Exces and obsolute material. Elde kalmış ya da gereğinde fazla stokda bulunan malzemenin / toplam stok ederi)
  8. Nakit akış hızı. (C2C = Toplam alacaklar(gün) + Toplam stok(gün) – Toplam verecekler(gün))

5-      Moral   : Özellikle insan kaynaklarının çalışanlar üzerinde ne kadar etkin olduğunun ölçümlendiği paremetrelerdir. Çalışan başına düşen eğitim saati, öneri sayısı, personel sirkulasyonu gibi paremetrelerin ölçümlenmesidir.

  1. Personel sirkulasyon hızı.
  2. Kişi başı verilen öneri sayısı
  3. Kişi başı verilen eğitim saat’i
  4. Kişi başı devamsızlık ortalaması

6-      Environment    : Çevre konusunun bu denli önemli olduğu günümüz Dünya’sında çevreye ne derece zarar verildiğininde ölçümlenerek kontrol altına alınması gereklidir.

7-      Maturity level  : Belki de en öncelikli olarak ve mutlaka sıkı takip edilmesi gereken paremetreler buradadır. Operasyonel yetkinliğimizin mükemmelik anlamında bir öncek dönem oran ile ne derece geliştiğini ölçümlememize yarayan paremetrelerdir. Özellikle Lean (Yalın) manufacturing konularında ki “ 5S, Görsel yönetim, akış, çekme sistemi, supermarket uygulamaları, TPM, SMED, Value stream mapping,”  yetkinlik artışlarının düzenli olarak ölçülmesi gereklidir.

 

8- Finans : Operasyonel metriklerin finansal rakamlara etkisinin anlaşılabilmesi için mutlak suretle P&L dediğimiz formatta giderlerin , hedefler ile mukayeseli olacak şekilde ölçülmesi gereklidir.

'One Response to “Operasyonel hedefler (KPIs)”'
  1. YALIN URETIM dedi ki:

    Elinize sağlık, bu pencereden bakanların çoğalması dileğiyle Gökhan Taşdeviren

Leave a Reply


9 − = yedi

Affiliates

Follow Me On The Web!

Join Lean Ofis | Turkey

Yalın Yönetim

Lean Ofis | Blog üyelik için

Tesekkürler